*1* Seslerin hesaplanması

[Yazıcıya göndermeye elverişli dosya için tıklayınız]

Önce Rast'ı 1 alalım ve dörtlüler-oktavlar zicirini Rast'tan sağa doğru işleyelim: Bir dörtlü aralığı kadar tizleşmelerde 4/3 katsayısıyla, bir oktav pestleşmelerde 1/2 katsayısıyla çarpalım:

Rast =1
Çargâh = (4/3) x Rast = 4/3
Acem = (4/3) x Çargâh = 16/9
Sümbüle = (4/3) x Acem = 64/27
Kürdî = (1/2) x Sümbüle = 32/27
NimHisar = (4/3) x Kürdî = 128/81
NimŞehnaz = (4/3) x NimHisar = 512/243
NimZengûle = (1/2) x NimŞehnaz = 256/243
Nim Hicaz = (4/3) x NimZengûle = 1024/729
Eviç = (4/3) x Nim Hicaz = 4096/2187
Irak = (1/2) x Eviç = 2048/2187
Segâh = (4/3) x Irak = 8192/6561
DikHisâr = (4/3) x Segâh = 32468/19683
DikŞehnaz = (4/3) x DikHisâr = 131072/59049
DikZengûle = (1/2) x DikŞehnaz = 65536/59049
DikHicaz = (4/3) x DikZengûle = 262144/177147

Yine Rast'ı 1 alalım, bu kez dörtlüler-oktavlar zicirini Rast'tan sola doğru işleyelim: Bir dörtlü aralığı kadar pestleşmelerde 3/4 katsayısıyla, bir oktav tizleşmelerde ise 2 ile çarpalım:

Rast = 1
Gerdâniye = 2 x Rast = 2
Neva = (3/4) x Gerdâniye = 3/2
Dügâh = (3/4) x Neva = 9/8
HüseynîAşîran = (3/4) x Dügâh = 27/32
Hüseynî = 2 x HüseynîAşîran = 27/16
Bûselik = (3/4) x Hüseynî = 81/64
Geveşt = (3/4) x Bûselik = 243/256
Mahûr = 2 x Geveşt = 243/128

Mansur Ney'e göre mutlak frekans değerleri

Rast = (8/9) x 440 Hz = 391,111111... Hz
olmak üzere, Rast ile Gerdaniye arasındaki seslerin Mansur'da mutlak frekans değerleri, tam sayıyla ifade edilmek üzere yaklaşık olarak:

NimZengûle = (135/128) x Rast = 412 Hz
DikZengûle = (65536 / 59049 x Rast = 435 Hz
Dügâh = (9 / 8) x Rast = 440 Hz
Kürdî = (32 / 27) x Rast = 464 Hz
Segâh = (8192 / 6561) x Rast = 489 Hz
Bûselik = (81 / 64) x Rast = 495 Hz
Çargâh = (4 / 3) x Rast = 521 Hz
Nim Hicaz = (1024 / 729) x Rast = 550 Hz
Dik Hicaz = (262114 / 177147) x Rast = 579 Hz
Nevâ = (3 / 2) x Rast = 586 Hz
Nim Hisar = (128 / 81) x Rast = 619 Hz
Dik Hisar = (32768 / 19683) x Rast = 652 Hz
Hüseynî = (27 / 16) x Rast = 660 Hz
Acem = (16 / 9) x Rast = 696 Hz
Eviç = (16 / 9) x Rast = 734 Hz
Mâhûr = (243 / 128) x Rast = 742 Hz
Gerdâniye = 2 x Rast = 782 Hz